کمیته بینالمللی المپیک (IOC) تعلیق کمیته المپیک روسیه را بهطور موقت لغو کرد؛ اقدامی که گامی مهم در راستای بازگشت مجدد روسیه به بازیهای المپیک پیش از رقابتهای ۲۰۲۸ لسآنجلس به شمار میرود.
این کمیته روز سهشنبه اعلام کرد که هیئت اجرایی آن به لغو این تعلیق رأی داده است، اما هنوز مشخص نیست که آیا روسیه اجازه خواهد داشت در بازیهای المپیک تابستانی از پرچم و رنگهای خود استفاده کند یا سرود ملی این کشور پخش خواهد شد یا خیر.
پس از تهاجم روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، کمیته المپیک روسیه (ROC) در اکتبر همان سال به دلیل به رسمیت شناختن شوراهای المپیک منطقهای در بخشهای تحت اشغال روسیه در اوکراین (شامل لوهانسک، دونتسک، خرسون و زاپوریژیا) به حالت تعلیق درآمده بود. با این وجود، کمیته بینالمللی المپیک تأکید کرد که به حمایتهای خود از اوکراین ادامه خواهد داد.
کرستی کونتری، رئیس کمیته بینالمللی المپیک در یک نشست خبری اظهار داشت:
«ما هیچ جنگی از جمله این جنگ را تأیید نمیکنیم. ما مانند زمان آغاز این درگیریها، به حمایت خود از اوکراین ادامه خواهیم داد. اما من معتقد نیستم که ورزشکاران باید تاوان این اتفاقات را بپردازند.»
او در ادامه افزود:
«ما نمیخواهیم ورزشکاران را به خاطر اقدامات دولتشان پاسخگو بدانیم. ما روشن کردهایم که همه ورزشکاران امکان رقابت در بازیهای المپیک را دارند و این تصمیم نیز دقیقا بیانگر همین موضوع است. این رأی به ورزشکاران روس اجازه میدهد تا در مسابقات ورزشی شرکت کنند. به اعتقاد ما، برخورداری از این امکان برای ورزشکاران بسیار حائز اهمیت بود.»
کونتری همچنین تأکید کرد که کمیته بینالمللی المپیک به نظارت دقیق بر عملکرد روسیه ادامه خواهد داد. تا این لحظه، اوکراین هیچ واکنش فوری و رسمی به این تصمیم نشان نداده است.
در سوی دیگر، میخائیل دگتیارف، وزیر ورزش روسیه اعلام کرد که تصمیم کمیته بینالمللی المپیک باید راه را برای بازگشت کامل ورزشکاران روس به صحنه ورزش بینالمللی هموار کند. او در این باره گفت:
«بازگشت کشور ما به خانواده المپیک، چراغ سبزی برای فدراسیونهای بینالمللی است تا تمامی ورزشکاران ما را مجددا به مسابقات بازگردانند.»
گفتنی است که ورزشکاران روس در المپیک ۲۰۲۴ پاریس و بازیهای زمستانی ۲۰۲۶ میلانو کورتینا تحت عنوان ورزشکاران بیطرف به رقابت پرداخته بودند.
کمیته بینالمللی المپیک در بیانیهای اعلام کرد که این تصمیم پس از بررسی دقیق کمیسیون امور حقوقی این کمیته اتخاذ شده است، چرا که کمیته المپیک روسیه دیگر هیچ سازمان ورزشی منطقهای مستقر در مناطق تحت صلاحیت کمیته ملی المپیک اوکراین (NOC) را در عضویت خود ندارد. این در حالی است که کمیته بینالمللی المپیک در سال ۲۰۲۳ اعلام کرده بود که اقدام روسیه در به رسمیت شناختن شوراهای المپیک در مناطق اشغالی اوکراین، ناقض منشور المپیک و تمامیت ارضی کمیته المپیک اوکراین است
این کمیته روز سهشنبه تصریح کرد:
«کمیته المپیک روسیه تأیید کرده است که هیچ فعالیتی در این مناطق نداشته و نخواهد داشت. هیئت اجرایی کمیته بینالمللی المپیک به نظارت دقیق بر شرایط مربوط به هرگونه فعالیت کمیته المپیک روسیه در آن مناطق ادامه خواهد داد و این حق را برای خود محفوظ میدارد که در صورت لزوم، اقدامات بیشتری را اتخاذ کند.»
رسواییهای دوپینگ
افزون بر طرد شدن روسیه به دلیل تهاجم به اوکراین، بازگشت ورزشکاران این کشور به مسابقات در سایه یکی از مخربترین رسواییهای دوپینگ در تاریخ المپیک صورت میگیرد. این کشور از سال ۲۰۱۵ و پس از آنکه گزارش تهیهشده توسط آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ (WADA) شواهدی مبنی بر دوپینگ سیستماتیک در ورزش دو و میدانی روسیه را فاش کرد، زیر ذرهبین قرار داشته است. پس از آن نیز یافتههایی مبنی بر پنهانکاری سازمانیافته و دولتی در جریان بازیهای المپیک زمستانی ۲۰۱۴ سوچی به دست آمد.
به همین دلیل، روسیه از رقابت زیر پرچم خود در چندین دوره بعدی بازیهای المپیک محروم شد و بسیاری از ورزشکاران این کشور تنها به عنوان ورزشکار بیطرف اجازه حضور در مسابقات را پیدا کردند. همچنین در سال ۲۰۱۹، پس از آنکه مشخص شد مسکو دادههای آزمایشگاهی را دستکاری کرده است، آژانس مبارزه با دوپینگ محرومیتی چهار ساله را برای این کشور اعمال کرد؛ مجازاتی که بعدها توسط دادگاه حکمیت ورزش (CAS) به دو سال کاهش یافت. مقامات روس نیز همواره وجود هرگونه برنامه دوپینگ تحت حمایت دولت را تکذیب کردهاند.
کونتری در این خصوص اظهار داشت:
«ما خواستار آن هستیم که اطمینان حاصل شود آزمایشهای مناسب و کافی از ورزشکاران روس شرکتکننده در بازیهای لسآنجلس ۲۰۲۸ گرفته میشود.»
تحریمها علیه ورزشکاران روس پیش از این نیز در ظرفیتهای مختلف توسط فدراسیونهای ورزشی جهانی لغو شده است. فدراسیون جهانی ورزشهای آبی (World Aquatics) در ماه آوریل اعلام کرد که پس از لغو ممنوعیت مشارکت ورزشکاران روس و بلاروس توسط هیئت حاکمه این رشته، آنها مجاز خواهند بود با پرچم ملی خود در مسابقات بینالمللی شنا و ورزشهای آبی شرکت کنند. در همان ماه، فدراسیون جهانی بوکس (World Boxing) نیز به بوکسورهای روسیه و بلاروس اجازه داد تا بهطور فوری و به عنوان ورزشکاران بیطرف در مسابقات بینالمللی به رقابت بپردازند. همچنین در ماه مه، کمیته بینالمللی المپیک توصیه کرد که ورزشکاران بلاروس بار دیگر اجازه داشته باشند با هویت کامل ملی خود در مسابقات حاضر شوند و نیازی به بررسی وضعیت آنها به عنوان ورزشکار بیطرف نباشد.
