تصویر خیرهکننده جدیدی که توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب ثبت شده، کهکشانی نزدیک را نشان میدهد که در مرکز خود با نور میدرخشد و ساختار متمایز اما نامرئی را که زیربنای این قلمرو گسترده است، آشکار میکند.
این کهکشان که با نام Messier 77 یا کهکشان Squid شناخته میشود، در صورت فلکی نهنگ در فاصله حدود ۴۵ میلیون سال نوری از زمین قرار دارد. این کهکشان، مانند راه شیری خودمان، به شکل یک کهکشان مارپیچی میلهای بوده، اما مرکز آن بسیار درخشانتر است. دلیل این امر، سلطه یک هسته کهکشانی فعال است، اصطلاحی که سیاهچالهای کلانجرم در حال تغذیه را توصیف میکند. این سیاهچاله که وزن آن هشت میلیون برابر جرم خورشید است، ماده را به سمت خود میکشد و به دور خود میچرخد و در این فرآیند داغ میشود. این گرما به قدری شدید است و مقدار مادهی جذب شده به قدری عظیم است که نوری که دیسک سیاهچاله تولید میکند، کل کهکشان اطراف را تحتالشعاع قرار میدهد.
در مقابل، سیاهچاله کلانجرم راه شیری ما، *Sagittarius A، به هیچ وجه به این اندازه جلب توجه نمیکند. اگرچه این سیاهچاله نیز توسط یک دیسک احاطه شده، اما به اندازهای ماده نمیبلعد که جزو هستههای کهکشانی فعال محسوب شود.
تصویر جدید که با ابزار فروسرخ میانی (MIRI) جیمز وب گرفته شده، همچنین چیزی را که در طول موجهای نوری نامرئی است، آشکار میکند: میله مرکزی کهکشان Squid. این یک ناحیه کاملاً مستقیم است که مملو از ستارگان بوده و بازوهای مارپیچی بیرونی را قطع میکند. میله کهکشان Squid توسط یک نوار روشن به نام حلقه ستارهزا احاطه شده، جایی که تشکیل ستارهها بسیار بالاست.
آنچه سیاهچاله و تشکیل ستارهها را تغذیه میکند، گاز و غبار فراوان کهکشان هستند که ابزار MIRI برای نفوذ از میان آنها بسیار مناسب است. دانههای غبار سردتر که کهکشان را فراتر از مرکز درخشان آن پر میکنند، به رنگ آبی هستند. چشمگیرترین ویژگی در تصویر، خطوط نارنجی روشنی هستند که از مرکز کهکشان منفجر میشوند. اینها را «تیغههای پراش» مینامند و محصول جانبی تکنیک لنز مورد استفاده برای تصویربرداری از کهکشان هستند، نه پرتوهای واقعی کهکشان غولپیکر.
از آنجایی که کهکشان Squid به عنوان یک کهکشان بزرگ نسبتاً نزدیک است (نزدیکترین کهکشان، آندرومدا، در فاصله دو میلیون سال نوری قرار دارد، هرچند تعداد کمی کهکشان کوتوله کوچکتر فقط دهها هزار سال نوری فاصله دارند) و از آنجایی که ما آن را از روبرو میبینیم، یکی از بهترین قلمروهای کیهانی مورد مطالعه است.
اما هنوز هم چند راز در آن وجود دارد. به عنوان مثال، ستارهشناسان همچنان متحیرند که چرا سیاهچاله آن تقریباً هیچ پرتو گامایی ساطع نمیکند، که معمولاً یک نشانه قابل اعتماد از این اجرام کیهانی است؛ اما به طور غیرعادی مقدار زیادی «ذرات شبح» به نام نوترینو ساطع میکند.
