یافتههای جدید دانشمندان نشان میدهند اختلالات مزمن خواب و آشفتگی ساعت زیستی بدن در جوانان، یکی از محرکهای اصلی جهش ۸۰ درصدی نرخ ابتلا به سرطانهای زودهنگام در سراسر جهان است.
یافتههای دو مطالعه گسترده نشان میدهند که کیفیت پایین و الگوهای نامنظم خواب در میان افراد زیر ۵۰ سال، میتواند یکی از عوامل اصلی جهش ناگهانی و نگرانکننده آمار ابتلا به سرطان در میان جوانان سراسر جهان باشد؛ پدیدهای که در سه دهه گذشته رشدی نزدیک به ۸۰ درصد داشته است.
این پژوهشهای جدید که در جریان بزرگترین کنفرانس سرطان جهان (نشست سالانه انجمن انکولوژی بالینی آمریکا در شیکاگو) ارائه شده، لایه جدیدی از دلایل احتمالی افزایش نرخ ابتلای زودهنگام به سرطان را فاش کرده است. بر اساس آمارهای موجود، آمار جهانی ابتلا به سرطان در سنین جوانی از ۱.۸۲ میلیون مورد در سال ۱۹۹۰ به ۳.۲۶ میلیون مورد در سال ۲۰۱۹ رسیده و مرگومیر ناشی از این بیماری در میان افراد ۳۰ و ۴۰ ساله نیز ۲۷ درصد افزایش یافته است.
در این راستا، پژوهشگران مرکز سرطان امدی اندرسون در تگزاس، با تحلیل دادههای پزشکی بیش از ۱۸ میلیون بزرگسال ۱۸ تا ۵۰ ساله دریافتند که افراد مبتلا به اختلالات شدید خواب، به شکل معناداری بیشتر در معرض ابتلا به سرطانهای روده، پستان، رحم و تخمدان قرار دارند. در برخی موارد، جوانان مبتلا به بیخوابی مزمن، ظرف مدت ۵ سال، تا سه برابر بیشتر از همسالان خود با خطر ابتلا به سرطان روبرو شدهاند. در این پژوهش آمده است:
اختلالات خواب یک عامل خطر بالینی و البته قابل تغییر است. این یافتهها مسیر جدیدی را برای غربالگری و ارزیابی خطر سرطان در جوانان باز میکند و نیازمند بررسیهای دقیقتر است.
بر اساس گزارش مجله تخصصی BMJ Oncology، سالانه بیش از یک میلیون فرد زیر ۵۰ سال بر اثر سرطان جان خود را از دست میدهند و شناسایی ریشههای این بحران، اکنون به یک اولویت بهداشتی در سطح جهان تبدیل شده است.
در همین حال، متخصصان حوزه سلامت ضمن استقبال از این یافتهها، یادآور شدند که این مطالعات وجود یک ارتباط مستقیم را نشان میدهند، نه یک رابطه علت و معلولی قطعی.
دکتر دیوید گارلی، پزشک و مدیر کلینیک خواب برستول در انگلستان، در این رابطه میگوید:
رابطه میان بیخوابی و سرطان از دو زاویه قابل تحلیل است؛ نخست اینکه کمخوابی سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و توانایی آن در بازسازی سلولی و مقابله با عوامل بیماریزا را کاهش میدهد. زاویه دوم به سبک زندگی برمیگردد؛ افرادی که خواب باکیفیتی ندارند، بیشتر به سمت رفتارهای پرخطر مانند تغذیه نامناسب، افزایش وزن، دخانیات و عدم تحرک بدنی سوق پیدا میکنند که همگی از عوامل اصلی بروز سرطان هستند.
او همچنین افزود این احتمال نیز وجود دارد که فرآیندهای اولیه و پنهان سرطان در بدن، پیش از آنکه علائم بالینی آشکاری نشان دهند، باعث به هم خوردن تنظیمات خواب بیمار شوند.
کلر کافلان، مدیر بخش بالینی موسسه سرطان روده انگلیس با اشاره به اینکه شواهد جهانی از رشد شیوع سرطان روده در میان جوانان حکایت دارد، این تحقیق را گامی رو به جلو برای درک نقش سبک زندگی و ژنتیک دانست. همچنین مگان وینتر، مدیر بخش اطلاعات سلامت در مرکز تحقیقات سرطان بریتانیا، تاکید کرد که برای ثبت نتایج قطعی، به مطالعاتی با بازه زمانی طولانیتر نیاز است.
پزشکان معتقدند تا زمان روشن شدن ابعاد کامل این رابطه، اصول اولیه پیشگیری شامل ترک دخانیات، حفظ وزن ایدهآل و محافظت در برابر اشعههای مضر خورشید، همچنان بهترین راهکارها برای کاهش خطر ابتلا به سرطان به شمار میروند.
