گراهام لاتون، ستوننویس وبسایت نیوساینتیست، میگوید که در مورد مکملهای ضدپیری تردیدهای زیادی وجود دارد. با این حال، او به شواهدی دست یافته که نشان میدهد چند مکمل خاص میتوانند واقعا موثر باشند.
لاتون به تازگی به توصیههای یک پادکست علمی گوش فرا داده که در آن دکتر جوآن منسن، رئیس پزشکی پیشگیرانه در بیمارستان Brigham، درباره پژوهش خود در زمینه مکملهای مولتیویتامین و سلامت مغز صحبت کرده است. منسن و همکارانش دریافتهاند که افراد بالای شصت سال که روزانه یک مولتیویتامین مصرف میکنند، در طول دو تا سه سال، کاهش شناختی و افت حافظه مرتبط با سن را به طور قابل ملاحظهای آهستهتر تجربه میکنند.
لاتون توضیح میدهد که این یافته برای او بسیار تعجبآور بوده، زیرا بر اساس اطلاعاتی که از سالها پیش درباره مکملها داشته، همواره بر این باور بوده که تعداد بسیار کمی از آنها مؤثر واقع میشوند و برخی حتی مضر هم هستند. او تنها برای ویتامین دی استثنا قائل میشود، زیرا در عرضهای جغرافیایی شمالی زندگی میکند که نور خورشید زمستان برای تولید کافی این ویتامین در بدن کافی نیست. همچنین اگر زن بود و قصد بارداری داشت، اسیدفولیک مصرف میکرد و اگر رژیم غذاییاش حاوی ماهیهای چرب نبود، اسیدهای چرب غیراشباع با زنجیره بلند را به برنامه غذایی میافزود و در صورت گیاهخواری مطلق، ویتامین ب۱۲ مصرف میکرد، اما برای سایر مکملها هزینهای نمیپردازد.
با وجود این شک و تردید، لاتون نسبت به مکملهای ضدپیری اندکی خوشبینتر است. او چند سال پیش به مدت شش ماه مکملی به نام آلفا-کتوگلوتارات مصرف کرد و سن بیولوژیکیاش کاهش یافت، هرچند این تجربه شخصی را با دادههای محکم کارآزمایی بالینی قابل قیاس نمیداند. کتابی دانشگاهی که امسال منتشر شده و به مکملها و داروهای طولانیکننده سلامت سالمندی پرداخته، منبع غنی از اطلاعات را در اختیار او قرار داده است. در این کتاب، هیاتی از متخصصان به سرپرستی سورش راتان، زیستشناس برجسته دانشگاه آرهوس دانمارک، شواهد مربوط به بیش از ۲۵۰ ترکیب با اثرات ادعایی ضدپیری را ارزیابی کردهاند؛ ترکیباتی از ویتامینها و مواد معدنی گرفته تا عصارههای گیاهی، داروهای سنتی، پروبیوتیکها و مکملهای هورمونی، به همراه ترکیبات پرسروصدایی مانند NAD+، کوآنزیم Q10، اسپرمیدین و D&Q که ترکیبی از داساتینیب و کوئرستین است.
نتایج مطالعات چه میگویند؟
نتیجه ارزیابی این بود که هیچ یک از این ترکیبات به بالاترین سطح شواهد که راتان آن را مستحکم، قابل تکرار و قابل اعتماد تعریف میکند، دست نیافتند. تعداد کمی به سطح دوم شواهد رسیدند، اما به طور کلی نویسندگان کتاب توصیه کردهاند که این ترکیبات از طریق غذا دریافت شوند. کتاب نتیجهگیری میکند که استفاده از یک یا چند مکمل تغذیهای در حال حاضر بیشتر بر پایه ایمان و امید است تا دادههای علمی محکم، اما در عین حال تأکید دارد که پژوهش بیشتری در این زمینه مورد نیاز است.
لاتون نیز به بررسی مطالعه منسن پرداخته که بخشی از کارآزمایی بالینی بزرگ کاسموس بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۳ انجام شده است. در این کارآزمایی، بیش از بیست و یک هزار نفر بالای شصت سال شرکت داشتند و به یک گروه روزانه مولتیویتامین همراه با عصاره کاکائو و به گروه دیگر فقط مولتیویتامین، فقط عصاره کاکائو یا دارونما داده شد.
هدف اصلی این کارآزمایی بررسی کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی و سرطان با این ترکیب بود که محقق نشد، اما دادهها اطلاعات مفید دیگری را در بر داشتند. یکی از این یافتهها درباره سلامت مغز بود و دیگری که امسال منتشر شد، به تأثیر بر پیری عمومی اشاره داشت. در زیرگروهی از ۹۵۸ شرکتکننده که سن بیولوژیکی آنها در آغاز و دو سال بعد اندازهگیری شد، افرادی که روزانه مولتیویتامین دریافت کرده بودند، به طور متوسط کندتر از دیگران پیر شدند، هرچند عصاره کاکائو تأثیری نداشت. این اثر نسبتاً ناچیز بود و تنها یک یا دو ماه در طول دو سال تفاوت ایجاد میکرد، اما در دورههای طولانیتر میتوانست قابل توجه باشد.
پژوهش دیگری نیز این ایده را تقویت میکند که مکملها میتوانند روند پیری را آهسته کنند. سال گذشته، گروهی از محققان از جمله پژوهشگرانی از دانشگاه زوریخ، مطالعهای درباره مکملهای اسیدچرب امگا۳ در افراد ۷۰ تا ۹۱ ساله منتشر کردند. نتیجه این پژوهش که با یافتههای سنتی در مورد بیاثری این مکملها در صورت عدم کمبود رژیم غذایی مغایرت دارد، نشان میداد افرادی که به مدت سه سال مکمل مصرف کردند، به طور متوسط سه ماه کمتر از گروه دارونما پیر شدند و افزودن ویتامین دی و تمرینات قدرتی این مزیت را به چهار ماه افزایش داد.
با همه این تفاسیر، لاتون هنوز کاملاً نظر خود را تغییر نداده. او معتقد است که هر دو مطالعه بر اندازهگیریهای سن بیولوژیکی تکیه دارند که به بدنامی غیرقابل اعتماد هستند و هیچ یک تغییر معناداری در سلامت واقعی شرکتکنندگان نشان نداده است. کاهش سرعت پیری بیولوژیکی لزوماً به معنای افزایش دوره سلامت و تندرستی نیست، که هدف نهایی و اصلی به شمار میرود. همچنین این احتمال وجود دارد که شرکتکنندگان مطالعه منسن دچار کمبود یک یا چند ویتامین بودهاند و مولتیویتامین صرفاً این کمبود را جبران کرده است. با این حال، لاتون این یافتهها را آغازی برای تحول میداند و به نقل از دانیل بلسکی و کیلن رایان از دانشگاه کلمبیا نیویورک اشاره میکند که شواهدی مبنی بر تأثیر حتی اندک مکملسازی ساده مولتیویتامین بر کاهش سرعت پیری، پیامدهای قابل توجهی از جمله برای دستورالعملهای سلامت عمومی خواهد داشت. لاتون معتقد است که هنوز به آن نقطه نرسیدهایم، اما وقتی برسیم، به داروخانه خواهد رفت.
