سالهاست آثار زیادی ساخته میشوند که هریک به نحوی به وجود ناعدالتی در جامعه پرداخته و از فسادهای مالی آقازادهها و مسئولان و مقامهای بالادست پرده برمیدارند. خیلی وقتها این مسئله نمادین و غیرمستقیم مورد توجه قرار گرفته و خیلی وقتها هم محور اصلی یک اثر بوده است. احمد مرادپور که امسال با فیلم «کارواش» در جشنواره فجر حضور پیدا کرده، محور اصلی این فیلم را روی شبکه گستردهای از فساد اقتصادی گذاشته است؛ شبکهای که از بالاترین مسئولان تا ماموران اداره مالیات را در برمیگیرد.
به گزارش فیلمنیوز، به بهانه نمایش فیلم «کارواش» ، نگاهی داریم به آثار مهمی که داستانشان در ارتباط مستقیم با شبکه فساد مالی و پولشویی است. تعداد سریالهایی که در این زمینه ساخته شده زیاد است اما سعی کردهایم بیشتر روی فیلمها تمرکز کنیم و از سریالها صرفا به موفقترین نمونهها بسنده کنیم.
احمد مرادپور در «کارواش» به ماجرای پولشویی میپردازد.
احمد مرادپور در فیلم «کارواش» که براساس فیلمنامه مشترک عباس نعمتی و سما بابایی ساخته شده، دست روی مسئله فساد مالی و پولشویی گذاشته است. شبکهای گسترده در سطح کشور درحال دور زدن نظام مالیاتی هستند و برای نیل به این مقصود از مردم طبقه فرودست جامعه سوءاستفاده میکنند. دو مامور مالیاتی برای فاش کردن راز این ماجرا دست به کار میشوند اما با به قتل رسیدن یکی از آنها، کار دیگری برای اثبات جرم بسیار سختتر میشود. او یک تنه با نقشههای مختلف اطلاعاتی به دست میآورد و به بهای گیر افتادن خودش، این باند را به میز محاکمه میکشاند. فیلم روی مسئله مهمی دست گذاشته. گرچه از جنس فیلمهایی است که از همان ابتدا میتوان پایانش را پیشبینی کرد اما کارگردان مسیر خوبی را برای روایت آن انتخاب کرده است. فیلم پر از ماجراهایی است که کاملا مشخص است با حساسیت در دل بستر اصلی داستان جا گرفتهاند. موقعیتها فکر شدهاند و بازیها بخصوص بازی امیر آقایی در نقش یکی از مهرههای مهم این فساد مالی، کنترل شده و باورپذیر است.
کیایی پرداختن به مفاسد اقتصادی و پدیده آقازادهها رو با فیلم «خط ویژه» شروع کرد.
از میان کارگردانهایی که به نحوی در آثارشان به مسئله فساد مالی و پولشویی پرداختهاند، مصطفی کیایی بیشترین اثر را در این زمینه داشته است. او در غالب آثارش نگاهی به بحث مفاسد اجتماعی دارد. در فیلم «خط ویژه» که سال 1392 ساخته شد، سام قریبیان در نقش یک آقازاده به نام محتشم به میدان میآید و به واسطه این شخصیت، سیستم معیوب بانکداری و نقش آقازادهها در مفاسد اقتصادی به نقد کشیده میشود. در این فیلم چند جوان از طریق هک کردن سیستم بانکی، حساب این آقازاده را خالی میکنند و اشتباهی پول را به حساب جوانی میریزند که از مال دنیا هیچ ندارد. این انتقال مالی، وضعیت عجیبی را رقم میزند و به جایی میرسد که پول این آقازاده در اختیار مردم نیازمند قرار میگیرد.کیایی یک سال بعد در فیلم «عصر یخبندان» بار دیگر دست روی سرمنشأ بسیاری از مشکلات و آسیبهای اجتماعی گذاشت. به آقازادهای به نام فرید با بازی بهرام رادان پرداخت که با ثروت کلانش در پروژههای مالی و فساد بسیاری دست دارد. فردی که بیمحابا از دیگران استفاده میکند، روی همهچیز پا میگذارد و هیچکس برایش ارزش و اهمیت خاصی ندارد.
مصطفیکیایی در «بارکد» باردیگر به موضوع مفاسد اقتصادی ورود میکند.
بعد از «خط ویژه» و «عصر یخبندان»، کیایی در «بارکد» بازهم روی ماجرای مفاسد اقتصادی دست میگذارد و اینبار از طریق زندگی جوانی به نام «حامد» با بازی بهرام رادان به موضوع ورود میکند. حامد در پی دستگیری پدرش درصدد این برمیآید تا دستهای پشت پردهای که برای پدرش پاپوش دوختهاند را برملا کند. آنهایی که در اتاقهای شیشهای خود نشستهاند و با رانت و زدوبند نبض اقتصاد جامعه را متناسب با منافعشان تنظیم میکنند. رضا کیانیان نماد یک مفسد اقتصادی است که حامد به همراه دوستش میلاد او را با اجرای یک نقشه پیچیده به دام میاندازند و دستش را رو میکنند. در «بازی را بکش» کیایی باز هم دست روی فساد در جامعه گذاشته و اینبار ریشههای آن را در فوتبال جستجو کرد. در این فیلم به پشتپرده فوتبال و شرطبندیهای مختلف که نتایج بازی را تحت تاثیر قرار میدهند پرداخت.
سریال «آقازاده» با محوریت آقازادهای به نام «نیما» پروندههای مفاسد مختلف اقتصادی و اجتماعی ورود میکند.
جدای از مصطفی کیایی، کارگردانها و نویسندههای دیگری هم با تمرکز روی مسئله فساد اقتصادی آثاری ساختهاند که البته بخش مهمی از این آثار در قالب سریال بوده است. یکی از مهمترین آنها سریال «آقازاده» بود. حامد عنقا در فیلمنامه سریال «آقازاده» روی مسئله رانت و پولشویی دست گذاشت. آقازادهای به نام نیما بحری به اعتبار جایگاه پدرش، رانتخواری میکرد، از هنر برای دستیابی به منافع مالی سوءاستفاده میکرد، با باند قاچاق دختران ایرانی به خارج از کشور همدست بود و مهرههایی که برایش تهدید به حساب میآمدند از میان برمیداشت. به طور کلی برای رسیدن به آمال و آرزوهای خود هیچ مرزی قائل نبود. حتی حاضر میشد یک زندگی را تباه کند و مزاحمها را از سر راه خود کنار بزند.
در سریال «هیولا» مهران مدیری با یک کمدی تلخ به ماجرای مفاسذ اقتصادی ورود میکند.
مهران مدیری هم در سریال «هیولا» به مسئله پولشویی شوخی کرد و شخصیتی را به تصویر کشید که برای سرپوش گذاشتن روی مفاسد اقتصادی، دست به کارهای خیر میزد و حتی اقدام به برگزاری کلاسهای آموزشی میکرد. مدیری در «دراکولا» باز هم با این مسئله شوخی کرد که البته موفق نبود. سپس در «قهوه پدری» تمرکزش را روی خانوادهای گذاشت که دست به واردات قهوه به ایران میزنند تا جایی که به پدرِ قهوه ایران مشهور میشوند. مدیری در «هیولا» توانست معنای مد نظرش را به درستی منتقل کند اما «دراکولا» و «قهوه پدری» دیده نشدند.
«کارواش» به کارگردانی احمد مرادپور، به تهیهکنندگی بهروز مفید ساخته شده و محصول بنیاد سینمایی فارابی است.
