حتی وقتی سایه سیاه جنگ بر سر مردم یک کشور آوار میشود و با گرفتن جان عزیزانشان دلها را خون میکند، باز هم در بحرانیترین شرایط، زندگی ادامه دارد. خیلیها عاشق میشوند، ازدواج میکنند و هرچند کوتاه و کمرنگ و بیرمق، باز هم لبخندهایی هم گوشهی لبها مینشیند. در فیلمهای مختلف بارها با صحنههایی از مراسم عروسی در دل جنگ و موشکباران روبهرو بودهایم. جشنهایی که ساده و معمولی، حتی با ترس و وحشت برگزار شدهاند و خیلیهایشان به دلیل حملات موشکی هیچگاه به پایان نرسیدهاند. این صحنهها را معمولا در فیلمهای مرتبط با دهه پنجاه و شصت میدیدیم و حالا در فیلم «سقف» به کارگردانی ابراهیم امینی، با بهم ریختن یک عروسی در حملات موشکی جنگ دوازده روزه مواجهیم.
به گزارش فیلمنیوز، ابراهیم امینی سال گذشته با فیلم «چشمبادومی» در جشنواره فجر حضور داشت و امسال دومین فیلمش را با نام «سقف» به جنگ دوازده روزه اختصاص داده است.
شروع جنگ دوازده روزه در فیلم «سقف» یک عروسی را بهم میریزد.
در فیلم «سقف»، آرش که استاد دانشگاه است بعد از سالها یک مراسم عروسی جمعوجور میگیرد و برگزاری این مراسم با جنگ همراه میشود. عروسی بهم میخورد و آنها مجبور میشوند از تهران فرار کنند و به باغی در شمال بروند. زندگی جمعی در کنار هم موقعیتهایی را ایجاد میکند و شخصیتها مجبور به انجام کارهایی میشوند که پیش از آن فکرش را هم نمیکردهاند. فیلم با اینکه درکل اثری کمدی نیست اما طنز کلامی زیادی دارد و از آنجایی که فضای آن به زیست امروز ما نزدیک است میتوانیم درک بهتری از موقعیت سخت ایجاد شده در فیلم داشته باشیم.«سقف» با بستر قرار دادن بهم خوردن یک عروسی با جنگ دوازده روزه تلنگری به مخاطب میزند که یک جنگ چطور سقف شادی یک خانواده که میتواند یک مراسم عروسی باشد را ویران میکند و زندگی آدمها را به یکباره وارد مسیری پر از ابهام میکند. ابراهیم امینی البته تلاش کرده با بخشیدن لحنی شیرین به روایتش کمی زهر این واقعیت تلخ را بگیرد.
در فیلم «گذرگاه» تصویری متفاوت از عروسی یک رزمنده را در دوران جنگ میبینیم.
ما در فیلمهای سینمایی مختلف مرتبط با دوران جنگ ایران و عراق، بارها با مراسم عروسی در دل جنگ روبهرو بودهایم. مثلا در فیلم «گذرگاه» به کارگردانی شهریار بحرانی که سال 1365 در بحبوحه جنگ ساخته شده، به طور کلی درباره ماموریت انهدام پل تدارکاتی در مسیر گذرگاه است اما ابتدای فیلم با یک مراسم عروسی شروع میشود. ناصر سر سفره عقد با عاطفه مینشیند و چند روز بعد حلقه ازدواجش را به او میدهد تا عازم جبهه شود. این مراسم در ابتدای فیلم نشان دهنده امید رزمندهها به ادامه زندگی است.
«عروسی خوبان» با عروسی یک فرمانده چنگ که مرکز اعصاب و روان بستری است آغاز میشود.
محسن مخملباف سال 1367 فیلم «عروسی خوبان» را کارگردانی کرد. ارتباط فیلم با جنگ از این جهت است که داماد که همه او را حاجی صدا میزنند، بعد از برگشت از جبهه دچار موج انفجار شده و مدتی در آسایشگاه روانی بستری است. نامزد او مهری با اینکه پدرش مخالف ازدواج آنهاست اما اصرار دارد که مراسم عروسی را برگزار کنند. حاجی نمیتواند صحنههایی را که در جنگ تجربه کرده از یاد ببرد و مدام ذهنش درگیر جنگ است. در مراسم عروسی ناگهان دار حمله عصبی میشود و رفتاری عجیب از خودش بروز میدهد و بار دیگر او را به آسایشگاه میبرند.
تبعات موشکباران تهران در فیلم «وصل نیکان» بر زندگی و مراسم عروسی کاراکتر اصلی محور فیلم است.
ابراهیم حاتمیکیا هم سال 1370 فیلمی به نام «وصل نیکان» ساخت و چالش یک مراسم عروسی را در دوره موشکباران تهران به نمایش گذاشت. ماجرا از این قرار بود که مریم و امیر قرار بوده در یک روز بخصوص عروسی کنند اما درست همان روز، شهر درگیر حملات موشکی میشود و همه خانههایشان را خالی میکنند و از تهران میروند. امیر ماموریت دارد به همراه یک تیم، موشکی را که درست وسط شهر افتاده و یک مراسم عروسی را بهم زده است خنثی کند. نهایتا ماموریت انجام میشود و همه آنهایی که در خنثی کردن موشک تلاش کردهاند به عروسی مریم و امیر میروند.
عروسی دختر عیدی محمد با حمله بعثیها بهم میخورد.
در سال 1383، سالها پس از پایان جنگ، محمد بزرگنیا در فیلم «جایی برای زندگی»، از بهم خوردن عروسی خانوادهای متمول و زمیندار در یکی از استانهای مرزی ایران در شروع جنگ ایران و عراق میگوید. مردم روستا را تخلیه میکنند اما عیدیمحمد که زمینهایش به اشغال دشمن درمیآید باید بایستد و برای حفظ املاکش تلاش کند و همین مسئله خانواده را درگیر چالشی پیچیده میکند.
در فیلم «زودپز» شاهد یک مراسم عروسی در شبهای موشکباران تهران هستیم.
سال 1403 در فیلم «زودپز» رامبد جوان هم با یک عروسی در جریان موشکباران تهران مواجه بودیم. شاهین و سیروس که میخواهند مرگ پدرزنشان را شهادت در موشکباران جا بزنند و از منافع خانواده شهید بودن استفاده کنند، جنازه او را در صندوقعقب ماشینی که باری تعمیر به گاراژ بردهاند میگذارند. صاحب ماشین اما شب عروسیاش بدون اجازه آنها ماشین را از گاراژ میبرد. شاهین و سیروس مراسم رقصی وسط خیابان راه میاندازند و از شلوغی استفاده میکنند تا ماشین عروس را با جنازه داخلش بدزدند. البته اینبار استفاده از مراسم عروسی صرفا برای ایجاد طنز است اما بهرحال شمایلی از عروسیهای دوره جنگ را به تصویر میکشد.
فیلم «سقف» به کارگردانی ابراهیم امینی با بازی سام درخشانی، فریبا نادری، بیژن بنفشه خواه و گیتی قاسمی، به تهیهکنندگی سعید خانی ساخته شده و محصول بنیاد سینمایی فارابی است.
